Liberalizm Nedir? Klasik liberalizm, serbest piyasa

Neoliberalizm Nedir? Adam Smith Liberal Miydi? Piyasanın Görünmez Eli Nedir?

Liberalizm, Fransızca “liberte” yani özgürlük kelimesinden türemiş olan, özgürlükçülük manasına gelen bir siyasi, ekonomik ve felsefi ideolojidir. İnsanların, özgür bırakılırsa daha başarılı olacaklarını savunan görüştür. Bu görüş 1600’lerde ortaya çıkmış olup, 1800’lerden sonra İngiltere, Kanada, ABD gibi ülkelerde uygulanmaya başlanmıştır. Bugün dünyada pek çok gelişmiş ülke liberal bir sistemle yönetilmektedir. 

Neoliberalizm Nedir?

Liberalizm, zaman içerisinde, koşulların değişmesine bağlı olarak, farklı kollara ayrılmıştır. Klasik liberalizm, sol liberalizm, sosyal liberalizm gibi. Neo liberalizmden kastedilen klasik liberalizmdir. Klasik liberalizmde, devlet ekonomiye hiç müdahale etmez. Sağlık, eğitim, kültür gibi alanlarda bile devlet etkinlik göstermez. Bu alanlarda bile özel sektör ve özel girişimciler hakimdir. Bugün dünyada buna verilecek en iyi örnek Amerika Birleşik Devletleri’nin sistemidir. Amerika’da devlet okulların sayısı oldukça azdır. Üniversiteler, liseler, orta okul ve ilk okulların çoğu özeldir. Hastaneler de öyledir. Bu yüzden fiyatlar oldukça yüksektir ve toplumun tamamını kapsayamaz. Tabi bunun yanı sıra eyaletlerin açtığı okullar, hastaneler de vardır.

Adam Smith Kimdir? Adam Smith Liberal Midir?

Adam Smith, 1700’lerin sonunda İskoçya’da yaşamış olan bir filozoftur. Pek çok kitabı ve teorisi olmasına karşın, Adam Smith en çok Ulusların Zenginliği adlı kitabıyla tanınmıştır. Smith bu kitabında klasik liberal felsefeyi ekonomik bakış açısıyla ele almış ve devletin piyasaya müdahale etmemesi gerektiğini, bu şekilde daha çok verimlilik yaratılacağını savunmuştur. Fakat Smith, liman, yol, köprü, hastane ve bazı ufak yerleşimlerde devletin okul kurabileceğini söylemiştir.

Smith, klasik liberal olmasa da ekonomik açıdan tamamen liberalizmi savunmuştur. Smith

, piyasanın içerisinde bir görünmez elin olduğunu, bu elin piyasaları dengeleyeceğini, devlet müdahalesine gerek olmadığını savunmuştur.

Smith, her bir bireyin kendi çıkarının peşinde koşması sonucu, ortaya çıkacak verimlilikten tüm toplumun fayda sağlayacağını iddia etmiş, bunu sağlayacak şeyin de piyasanın görünmez eli olduğunu söylemiştir. Görünmez el, her bireyin kendisini geliştirmesi, her bireyin kendi işinin peşinde koşturmasını toplumun ortak çıkarına dönüştüreceğini söylemiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.